PDF Afdrukken E-mail

Endocriene klieren


De meest bekende endocriene klieren in het menselijk lichaam zijn de hypofyse, de schildklier, de bijnieren, de geslachtsklieren, de bijschildklieren en de alvleesklier.

De hypofyse is de “regelklier" van het lichaam. De hypofyse voorkwab produceert schildklier stimulerend hormoon (TSH), bijnier stimulerend hormoon (ACTH) en geslachtsklier stimulerende hormonen (LH en FSH). Daarnaast produceert de hypofyse voorkwab groeihormoon (GH), dat na de eerste levensmaanden het lichaam doet groeien, en het hormoon prolactine, dat een rol speelt bij de productie van moedermelk. De hypofyse achterkwab scheidt “anti-diuretisch hormoon”, dat de hoeveelheid lichaamswater regelt, en het hormoon oxytocine af, dat een belangrijke rol speelt bij het kunnen geven van borstvoeding.

De schildklier produceert de schildklierhormonen thyroxine en triiodothyronine (afgekort T4 en T3). T4 en T3 regelen het niveau van de stofwisseling en spelen een belangrijke rol bij de lengtegroei (tot de leeftijd van 16 tot 18 jaar) en de hersenontwikkeling (voor en direct na de geboorte).

 

De bijnieren produceren de zogenaamde “stress-hormonen” cortisol (in de bijnierschors) en adrenaline (in het bijniermerg). Daarnaast produceert de bijnierschors “zoutvasthoudend” hormoon (of aldosteron) en mannelijke hormonen (waaronder testosteron).

De geslachtsklieren produceren geslachtshormonen (man: testosteron, vrouw: oestrogeen en progestageen) en zijn de productie- en opslagplaats voor zaadcellen (man) en eicellen (vrouw). Testosteron en oestrogeen zorgen voor respectievelijk de “vermannelijking” en “vervrouwelijking”, en de “groeispurt” tijdens de puberteit.

De bijschildklieren produceren parathyreoïd hormoon (afgekort PTH). PTH regelt de bloed calcium (kalk) concentratie.

De alvleesklier produceert de hormonen insuline en glucagon, waarmee het de bloedsuikerconcentratie regelt. Daarnaast scheidt het spijsverteringsenzymen af aan het darmkanaal.

Minder bekend, maar waarschijnlijk minstens zo belangrijk zijn hormonen geproduceerd en afgescheiden door het maagdarm kanaal, vetweefsel en het hart.